Ο λεγόμενος σκοτεινός τουρισμός αποτελεί ένα φαινόμενο που εδώ και χρόνια εκπλήσσει τόσο τους ακαδημαϊκούς όσο και τους ταξιδιώτες που αναζητούν ηλιόλουστους προορισμούς. Κάποιοι ταξιδιώτες όμως επιλέγουν να επισκεφθούν μέρη με σκοτεινό παρελθόν, όπως μνημεία, μουσεία, περιοχές όπου συνέβησαν τραγωδίες ή φυσικές καταστροφές.
Αυτοί οι χώροι λειτουργούν ως τόποι μνήμης για τις ζωές που χάθηκαν αλλά και ως υπενθυμίσεις για το τι είναι ικανή να προκαλέσει η ανθρωπότητα. Οι λόγοι επίσκεψης ποικίλουν: μερικοί θέλουν να αντιμετωπίσουν το παρελθόν τους ή την οικογενειακή τους ιστορία, ενώ άλλοι επιθυμούν να μάθουν για ιστορικά γεγονότα όσο τραγικά και αν είναι.
Τι είναι ο Σκοτεινός Τουρισμός;
Ο σκοτεινός τουρισμός ορίζεται ως η επίσκεψη σε μέρη που συνδέονται με τραγικά γεγονότα της ιστορίας, συχνά γύρω από θάνατο και πόνο.
Παρόλο που για πολλούς η ιδέα της επίσκεψης τέτοιων τόπων είναι ακατανόητη, οι υποστηρικτές του φαινομένου τονίζουν τη σημασία της μνήμης και της εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τον Δρ. Philip Stone, ιδρυτή του Ινστιτούτου Έρευνας Σκοτεινού Τουρισμού, ο σκοτεινός τουρισμός «τιμά τους σημαντικούς νεκρούς μέσα από εκθέσεις, μνημεία και αξιοθέατα, ενώ ταυτόχρονα εξετάζει τη δύσκολη κληρονομιά της ανθρωπότητας».
Παρανοήσεις και Εμπόδια
Ο σκοτεινός τουρισμός συχνά παρεξηγείται. Μερικοί ανησυχούν για την εμπορευματοποίηση των τραγικών γεγονότων ή τον τρόπο που χώρες προβάλλουν τον εαυτό τους μέσω τέτοιων χώρων. Ο Δρ. Stone σημειώνει ότι ο σκοτεινός τουρισμός συνοδεύεται από «πολιτικά και ηθικά διλήμματα». Η πρόκληση έγκειται στο να διατηρηθεί η μνήμη χωρίς να μετατραπούν τα μέρη αυτά σε εμπορικά αξιοθέατα.
Τι ΔΕΝ είναι Σκοτεινός Τουρισμός
Ο σκοτεινός τουρισμός δεν περιλαμβάνει επισκέψεις σε φτωχές περιοχές (slum tourism), πολεμικές ζώνες (war tourism) ή επικίνδυνες δραστηριότητες (danger tourism). Επίσης, δεν προάγει την ασέβεια, όπως φωτογραφίες σέλφι σε ιστορικούς χώρους όπως το Άουσβιτς.
Διάσημοι Προορισμοί Σκοτεινού Τουρισμού
Άουσβιτς-Μπίρκεναου (Πολωνία)
Το Άουσβιτς-Μπίρκεναου, το διαβόητο στρατόπεδο συγκέντρωσης και εξόντωσης των Ναζί, ιδρύθηκε το 1940 και εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα μαζικής εξόντωσης κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Περίπου 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι, κυρίως Εβραίοι, έχασαν τη ζωή τους εκεί. Σήμερα, ο χώρος φιλοξενεί ένα μουσείο όπου οι επισκέπτες μπορούν να δουν τα αρχικά κτίρια, στρατιωτικές στολές, προσωπικά αντικείμενα θυμάτων, όπως παπούτσια και βαλίτσες, καθώς και μαρτυρίες για τις συνθήκες ζωής των κρατουμένων. Το μουσείο λειτουργεί ως υπενθύμιση του Ολοκαυτώματος και των φρικαλεοτήτων του πολέμου.
Τσερνόμπιλ (Ουκρανία)
Το Τσερνόμπιλ είναι το σημείο της πυρηνικής καταστροφής του 1986, που θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά ατυχήματα στην ιστορία. Η έκρηξη του αντιδραστήρα προκάλεσε την εκκένωση 350.000 ανθρώπων και μόλυνε τεράστιες περιοχές με ραδιενέργεια. Παρόλο που οι ξεναγήσεις στην αποκλεισμένη ζώνη έχουν σταματήσει λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, το Τσερνόμπιλ ήταν και παραμένει σύμβολο της ανθρώπινης ευθύνης και της περιβαλλοντικής καταστροφής. Οι επισκέπτες που είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν στον χώρο, έβλεπαν εγκαταλελειμμένα κτίρια, σχολεία, σπίτια και τη φημισμένη πόλη-φάντασμα Πρίπιατ.
Μνημείο 9/11 (ΗΠΑ)
Το μνημείο 9/11 στη Νέα Υόρκη κατασκευάστηκε στη θέση όπου κάποτε υψώνονταν οι Δίδυμοι Πύργοι. Τιμά τους 2.977 ανθρώπους που σκοτώθηκαν στην τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, καθώς και τα έξι θύματα της βομβιστικής επίθεσης του 1993. Το μνημείο περιλαμβάνει δύο τεράστιες πισίνες στις βάσεις των πύργων, με τα ονόματα των θυμάτων χαραγμένα σε μπρούτζινες πλάκες. Το μουσείο που βρίσκεται στον ίδιο χώρο περιέχει προσωπικά αντικείμενα θυμάτων, οπτικοακουστικό υλικό από την ημέρα της επίθεσης και αφηγήσεις των οικογενειών τους. Είναι ένας χώρος μνήμης και εκπαίδευσης για τη σύγχρονη ιστορία και τον αντίκτυπο της τρομοκρατίας.
Πομπηία (Ιταλία)
Η αρχαία Πομπηία, που θάφτηκε από την έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ., παραμένει ένα από τα πιο εντυπωσιακά αρχαιολογικά μνημεία στον κόσμο. Η ηφαιστειακή τέφρα διατήρησε ολόκληρη την πόλη, αποκαλύπτοντας στους επισκέπτες την καθημερινή ζωή των Ρωμαίων. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν τα απολιθωμένα σώματα των κατοίκων, που παραμένουν σε δραματικές στάσεις, καθώς και κτίρια, τοιχογραφίες και αντικείμενα της εποχής. Η Πομπηία δεν είναι απλώς ένας τουριστικός χώρος, αλλά μια συγκλονιστική υπενθύμιση της δύναμης της φύσης.
Μουσείο Πολέμου (Βιετνάμ)
Το Μουσείο Πολέμου στο Χο Τσι Μινχ περιλαμβάνει εννέα μόνιμες εκθέσεις που παρουσιάζουν την ιστορία και τις φρικαλεότητες του πολέμου του Βιετνάμ και του πρώτου Ινδοκινεζικού Πολέμου. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν φωτογραφίες, έγγραφα, αρχεία, καθώς και αντικείμενα όπως όπλα, βασανιστικά εργαλεία και στρατιωτικά οχήματα. Δύο εκθέσεις είναι αφιερωμένες στο Agent Orange, το χημικό που χρησιμοποίησε ο αμερικανικός στρατός, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων και των επόμενων γενεών. Το μουσείο λειτουργεί ως υπενθύμιση των επιπτώσεων του πολέμου και του ανθρώπινου πόνου.
Χιροσίμα (Ιαπωνία)
Η Χιροσίμα καταστράφηκε από την πρώτη ατομική βόμβα στις 6 Αυγούστου 1945, σκοτώνοντας περίπου 140.000 ανθρώπους και αφήνοντας ανυπολόγιστες συνέπειες. Το Μνημείο Ειρήνης της Χιροσίμα, γνωστό και ως Atomic Bomb Dome, είναι το μοναδικό κτίριο που διατηρήθηκε στην περιοχή της έκρηξης. Στην πόλη, το Πάρκο Ειρήνης φιλοξενεί μνημεία, όπως το Αψιδωτό Κενοτάφιο με τα ονόματα των θυμάτων και το Μουσείο Ειρήνης, που εκθέτει προσωπικά αντικείμενα, μαρτυρίες και φωτογραφίες από την τραγωδία. Είναι ένας τόπος μνήμης, εκπαίδευσης και δέσμευσης για τον πυρηνικό αφοπλισμό.
Κίλιγνγκ Φιλντς (Καμπότζη)
Το Choeung Ek Genocidal Center είναι ένας από τους χώρους εκτέλεσης που χρησιμοποιήθηκαν από το καθεστώς των Ερυθρών Χμερ την περίοδο 1975-1979. Εκεί δολοφονήθηκαν οι περισσότεροι από τους 18.000 κρατουμένους του διαβόητου κέντρου ανάκρισης S-21. Στον χώρο βρίσκεται μια βουδιστική στούπα με γυάλινη πρόσοψη, που περιέχει χιλιάδες κρανία θυμάτων. Το μουσείο προσφέρει πληροφορίες για τις φρικαλεότητες του καθεστώτος, που οδήγησαν στον θάνατο περίπου 2 εκατομμύρια ανθρώπους.
Κιγκάλι (Ρουάντα)
Το Μνημείο Γενοκτονίας του Κιγκάλι τιμά τα θύματα της γενοκτονίας του 1994 στη Ρουάντα, όταν περίπου 800.000 άνθρωποι, κυρίως Τούτσι, σκοτώθηκαν μέσα σε 100 ημέρες. Το μνημείο περιλαμβάνει τρεις μόνιμες εκθέσεις και βρίσκεται δίπλα σε μαζικούς τάφους όπου αναπαύονται 250.000 θύματα. Οι επισκέπτες μπορούν να συμμετέχουν σε ξεναγήσεις με οδηγούς που συχνά είναι επιζώντες της γενοκτονίας.
Γιατί Είναι Σημαντικός ο Σκοτεινός Τουρισμός;
Ο σκοτεινός τουρισμός δεν είναι απλώς μια «μακάβρια» απασχόληση. Αντίθετα, προσφέρει την ευκαιρία να μάθουμε από την ιστορία, να τιμήσουμε τα θύματα και να αναλογιστούμε τη σημασία της ζωής. Όπως σημειώνει ο Δρ. Stone, «ο σκοτεινός τουρισμός μας λέει περισσότερα για τη ζωή και τον άνθρωπο, παρά για τον θάνατο».
Dreamy Travel 
Σχολιάστε